Historia y cultura · Cine y llibros · 7 min

L'home que fizo saltar la banca

Un estafador, un sistema secretu, una selmana estraordinaria y una canción de music-hall que sobrevivió a toos.

Rempuesta curtia

Charles Wells fizo saltar la banca en Montecarlo delles veces en 1891 con una racha de suerte y un sistema que nunca esplicó. La canción que s'escribió sobre él en 1892 convirtió «facer saltar la banca» nuna espresión. Devolvió parte del dineru esi mesmu iviernu y pasó años en prisión por estafes.

primer visita
xunetu de 1891
ganancia
≈ £40.000 en cinco díes
la canción
Fred Gilbert, 1892
condena, 1893
ocho años

Quién yera

Charles Deville Wells (1841–1922) yera un inxenieru y estafador reincidente que axuntaba dineru d'inversores pa inventos que nun esistíen. En xunetu de 1891 llegó a Montecarlo con £4.000 d'esi dineru. En cinco díes fizo saltar la banca, escosando la reserva d'efectivu d'una mesa, delles veces, y marchó con unes £40.000 según el so propiu rellatu, dellos millones de llibres de güei.

Wells estiende los planos d'un inventu inesistente mientres un inversor-y acerca dineru.

La ruleta de Montecarlo

Lo que fizo de verdá

Dixo que tenía un sistema infalible y nunca dixo cuál yera. Los testigos nun vieron dengún patrón evidente nel so xuegu, y dengún rellatu fiable menciona un métodu; la martingalaestratexaMartingalaProgresión que dobla l'apuesta tres de cada perda. Mira la sección Estratexa pa ver lo que fai y lo que nun fai.Lleer too → que se suel acomuñar al so nome ye una conxetura. Poco importa: tolos sistemes del tapetematerialTapeteLa cuadrícula d'apuestes imprentada na mesa. Tamién: mesa, pañu.Lleer too → tienen el mesmu valor esperáumatemátiquesValor esperáuEl resultáu mediu per apuesta a llargu plazu. −1/37 de l'apuesta en toa apuesta europea estándar.Lleer too →, asina que fixere lo que fixere, el resultáu foi una racha llarga de suerte. La probabilidámatemátiquesProbabilidáLa posibilidá d'un resultáu, de 0 a 1 o del 0% al 100%. Un númberu: 1/37 = 2,70%.Lleer too → d'una racha de suerte tan llarga como la so ye pequeña pa cada xugador y grande pa los miles que pasen per un casinu nuna temporada. Daquién diba ser Wells. Foi Wells.

lo que diz la lleendalo que diz l'aritmética
el sistemainfalible, secretudesconocíu; cualquier sistema pierde el 2,70% del volume apostáu
la gananciahabilidáuna racha llarga; tiénela ún de cada miles de xugadores
facer saltar la bancaganar al casinuescosar la caxa d'una mesa; el casinu volvió enllenala
la visita de vueltael sistema dexó de funcionarapaeció el valor esperáu
la moralexapue ganase al cilindruregresión a la media, con canción

La canción

«L'home que fizo saltar la banca en Montecarlo» (1892), de Fred Gilbert, cantada por Charles Coborn, foi un ésitu enorme nos music-halls de Londres y crució a América. El so narrador pasia pel bulevar con aire d'independencia, y la espresión «facer saltar la banca» quier dicir dende entós una ganancia espectacular. La canción nun menciona la segunda visita.

La segunda visita y dempués

Wells volvió esa seronda y ganó otra vegada, y dempués perdió parte del dineru nuna visita nel iviernu de 1891–92. Gastó muncho nun yate de luxu, el Palais Royale, con dineru d'inversores; nunca llegó a Montecarlo. A finales de 1892 la policía francesa detúvolu en Le Havre, y en marzu de 1893 un tribunal de Londres condenólu a ocho años de trabayos forzaos por estafa. Salió en 1899, recibió otros trés años en 1906 por otra estafa y hacia 1911 dirixó en París un bancu falsu que prometía un 1% diariu, lo que lu llevó a una prisión francesa. Morrió en Londres en 1922. El casinu, que pagara £40.000 en 1891 y recibió más qu'eso en publicidá, salió mui bien paráu con él.

Charles Wells
1841

Naz en Hertfordshire.

Años 1880

Patentes y esquemes d'inversión fraudulentos.

xunetu 1891

Montecarlo: fai saltar la banca delles veces; gana ≈ £40.000.

seronda de 1891

Vuelve; gana otra vegada.

1891–92

Devuelve parte. La canción, 1892. Un yate que nunca llega a Mónacu.

1893

Condenáu por fraude en Londres; ocho años.

1906

Otra estafa, trés años más.

1912

Encarceláu en Francia por un fraude bancariu.

1922

Muerre en Londres.

Por qué importa la historia

Ye el casu más claru d'un sistema que «funciona» y dempués dexa de facelo. El sistema nun fizo nada denguna de les dos veces; la suerte vino y foise, como dicen les páxines sobre la varianzamatemátiquesVarianzaUna midida de cuánto s'esparden los resultaos alredor del valor esperáu. Alta nel plenu, baxa nes suertes sencielles.Lleer too → que tien de pasar. El casinu perdió una selmana y ganó una lleenda. Tou sistema vendíu dende entós tien un Wells ente los sos testimonios, y toos tienen una segunda visita que el testimoniu nun menciona.

Entrugues

¿Fizo trampa Wells?

Nun hai pruebes nes mesas. Les sos estafes taben n'otra parte.

¿Cuánto valen güei £40.000 de 1891?

Dellos millones de llibres, según cuasi cualquier midida.

¿Saltó de verdá la banca?

Cada mesa tenía una reserva d'efectivu; cuando s'escosaba, la mesa parábase y traíase más. Al casinu nunca-y s'acabó el dineru.

Nota d'humor

El casinu perdió una selmana y compró un sieglu de publicidá.

El casinu perdió una selmana y compró un sieglu de publicidá.

Fontes

  1. Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo. The History Press, 2016.
  2. Old Bailey Proceedings Online. Trial of Charles Wells, March 1893 (t18930306-349). Condena: ocho años de trabayos forzaos.
  3. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. Gotham, 2006.
  4. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
revisáu: 2026-09-28modelu: européu, un solu cerometodoloxía ↗fontes ↗